GIÁO ÁN SINH 8
Nguyễn Thị Kim Oanh
Trình bày đường đi của máu theo
vòng tuần hoàn nhỏ trên tranh?
Kiểm tra bài cũ:
* Thành phần bạch huyết khác thành phần
máu ở chỗ:
a) Có ít hồng cầu, nhiều tiểu cầu
b) Có nhiều hồng cầu, không có tiểu cầu
c) Không có hồng cầu, tiểu cầu ít
d) Cả a và b
2/ Trình bày đường đi của máu theo
vòng tuần hoàn lớn trên tranh?
* Hướng luân chuyển bạch huyết đúng trong mỗi
phân hệ là:
a) Tĩnh mạch  Mao mạch BH Hạch BH  Ống BH
b) Mao mạch BH Mạch BH  Hạch
BH  Mạch BH Ống BH Tĩnh mạch
c) Mạch BHHạch BHỐng BHMạch BH Mao
mạch BHTĩnh mạch
d) Cả b và c
Tim làm việc suốt đời có mệt mỏi không?
I. Cấu tạo tim
Tiết 17: TIM VÀ MẠCH MÁU
II. Cấu tạo mạch máu
III. Chu kì co dãn của tim
I. Cấu tạo tim
Tiết 17: TIM VÀ MẠCH MÁU
- Tim nằm trong lồng ngực giữa 2 lá phổi, tim hình chóp nặng khoảng 300 g.
1/ Cấu tạo ngoài:
- Bên ngoài quả tim bọc bởi màng tim và các mạch máu.
ĐV bậc thấp ( tim 1 ngăn )
Giun đất
Lớp cá (2 ngăn)
Bò sát ( 3 ngăn có vách hụt )
Chim và thú (4 ngăn )
Tim động vật có cấu tạo phức tạp tăng dần
theo mức độ tiến hóa:
TM chủ trên
Tâm nhĩ phải
ĐM vành phải
Tâm thất phải
TM chủ dưới
Cung ĐM chủ
ĐM phổi
TM phổi
Tâm nhĩ trái
ĐM vành trái
Tâm thất trái
2/ Cấu tạo trong:
- Tim gồm 2 nửa, có 4 ngăn ( 2 TN và 2 TT)
Thành TT trái dày nhất và thành TN phải
mỏng nhất.
2/ Cấu tạo trong:
- Tim cấu tạo bởi mô cơ tim
- Giữa TT và TN, giữa ĐM và TT có van để đảm bảo máu chỉ vận chuyển theo một chiều nhất định.
Van 2 lá
Van 3 lá
Van nhĩ – thất
Dự đoán xem giữa các ngăn tim và giữa tim với mạch máu phải có cấu tạo như thế nào để máu chỉ bơm theo một chiều?
Bảng 17-1. Nơi máu được bơm tới từ các ngăn tim
Tâm thất trái
Tâm thất phải
Vòng tuần hoàn lớn
Vòng tuần hoàn nhỏ
Bác sĩ thường đặt tay lên cổ tay người để kiểm tra nhịp tim.
Tại sao từ cổ tay lại có thể đo được nhịp tim?
II. Cấu tạo mạch máu
II. Cấu tạo mạch máu
Hình 17-2: Sơ đồ cấu tạo các mạch máu
- Thành dày ,3 lớp :lớp mô liên kết , lớp cơ trơn, lớp biểu bì. - Lòng hẹp
Thành mỏng,3 lớp :lớp mô liên kết , lớp cơ trơn, lớp biểu bì - Lòng rộng
Có van một chiều
Nhỏ và phân nhánh nhiều. - Thành mỏng, chỉ 1 lớp biểu bì. - Lòng hẹp
- Dẫn máu từ tim các cơ quan với vận tốc cao, áp lực lớn.
Dẫn máu từ khắp các tế bào về tim với vận tốc và áp lực nhỏ.
Tỏa rộng tới từng tế bào của các mô, tạo điều kiện cho sự trao đổi chất.
II. Cấu tạo mạch máu
Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ.
III. Chu kì co dãn của tim
Trong 1 chu kỳ tim:
TN làm việc ...... giây, nghỉ ..... giây
TT làm việc ....... giây, nghỉ ..... giây
Tim nghỉ hoàn toàn .......giây
Một phút có ........ chu kỳ co giãn tim (nhịp tim)
0,1
0,7
0,3
0,5
0,4
75
Thảo luận nhóm 2 : Hoàn thành bài tập điền từ:
Tim làm việc suốt đời có mệt mỏi không?
III. Chu kì co dãn của tim
Tim co dãn theo chu kì. Mỗi chu kì co dãn của tim khoảng 0,8s gồm 3 pha:
+ Pha nhĩ co( TN co): 0,1 s
+ Pha thất co ( TT co) : 0,3 s
+ Pha dãn chung (Tim nghỉ ngơi) : 0,4 s
Sự phối hợp hoạt động của các thành phần cấu
tạo của tim qua 3 pha làm cho máu được bơm
theo một chiều từ TN  TT và từ TT  động mạch.
Tâm nhĩ trái
Động mạch vành trái
Tâm thất trái
Tĩnh mạch phổi
Động mạch phổi
Tĩnh mạch chủ trên
Tâm nhĩ phải
Động mạch vành phải
Tâm thất phải
Tĩnh mạch chủ dưới
Cung Động mạch chủ
Điền đúng chú thích ở tranh:
Câu 1: Ở tim, thành cơ của ngăn tim nào dày nhất:
a. Thành tâm nhĩ trái
b. Thành tâm nhĩ phải
c. Thành tâm thất trái
d. Thành tâm thất phải
Chọn câu trả lời đúng nhất.
Câu 2: Tâm thất trái co , đẩy máu đến:
a. Tâm nhĩ trái
b. Động mạch chủ
c. Tâm nhĩ phải
d. Động mạch phổi
Hướng dẫn về nhà:
* Làm các bài tập: 1,2,3,4/57(sgk)
* Tìm hiểu bài : Vận chuyển máu qua hệ mạch.
Vệ sinh hệ tuần hoàn.
+ Các tác nhân gây hại đến tim mạch?
+ Các biện pháp bảo vệ tim mạch?